Μια πρόσφατη αρχαιολογική ανασκαφή στον χώρο της εκκλησίας St. Nicholas Kirk στο Αμπερντίν της Σκωτίας αποκάλυψε εντυπωσιακά στοιχεία για την οδοντιατρική φροντίδα κατά τον 12ο αιώνα. Ερευνητές από πανεπιστήμια της Αυστραλίας, της Σκωτίας και των Ηνωμένων Πολιτειών εντόπισαν ένα λεπτό χρυσό έδεσμα, που λειτουργούσε ως μια πρώιμη μορφή οδοντικής γέφυρας, γύρω από δύο παλιά δόντια. Αυτό το εύρημα δείχνει ότι οι άνθρωποι της εποχής είχαν πρόσβαση σε προχωρημένες οδοντιατρικές θεραπείες πολύ πριν την επίσημη καθιέρωση της σύγχρονης οδοντιατρικής.

Η ανακάλυψη του χρυσού εδέσματος

Το χρυσό έδεσμα, το οποίο αποτελείται από 82,4% χρυσό, 9,8% άργυρο και 2,5% χαλκό, βρέθηκε περιτυλιγμένο γύρω από δύο κοπτήρες που ανήκαν σε έναν άνδρα που είχε ταφεί στο East Kirk. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο σκοπός αυτού του εδέσματος ήταν πιθανότατα να στηρίξει ένα προσθετικό δόντι ή να συγκρατήσει τον δεξιό πλάγιο τομέα της οδοντοφυΐας.

Χρονολόγηση και κοινωνική θέση

Η ραδιοχρονολόγηση τοποθέτησε την ηλικία του άνδρα και της οδοντικής του φροντίδας μεταξύ 1460 και 1670, με βάση την ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο Scottish Universities Environmental Research Centre. Παρά την αβεβαιότητα λόγω της απουσίας του υπόλοιπου σκελετού, η τοποθεσία του ενταφιασμού εντός μιας εύπορης ενοριακής εκκλησίας υποδηλώνει ότι ο άνδρας ήταν πιθανώς μέλος της ανώτερης τάξης της κοινότητας.

Οδοντιατρική φροντίδα πριν το 1860

Πριν από την επίσημη αναγνώριση της οδοντιατρικής το 1860 στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο τομέας ήταν γεμάτος από διάφορους επαγγελματίες, όπως κουρείς, κουρείς-χειρουργούς και τοπικές γυναίκες με γνώσεις βοτανοθεραπείας. Οι «dentatores», οι ειδικοί οδοντιάτρων της Σκωτίας, ήταν εκπαιδευμένοι σε προχωρημένες τεχνικές που είχαν μεταφερθεί από Άραβες γιατρούς, όπως ο Abul Qasim al-Zahrawi.

Η κοινωνική ανισότητα στην οδοντιατρική φροντίδα

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι πιο εύποροι άνθρωποι είχαν πρόσβαση σε αυτές τις προηγμένες θεραπείες, ενώ οι λιγότερο προνομιούχοι Σκωτσέζοι συχνά αντλούσαν ανακούφιση από απλές βοτανικές θεραπείες. Αυτές περιλάμβαναν μείγματα όπως «πράσινου χλοοτάπητα που θερμαινόταν με κάρβουνα» και «καταπλάσματα από κοπριά αγελάδας», οι οποίες παρέμεναν σε χρήση έως τον 20ό αιώνα.

Συμπεράσματα και μελλοντικές έρευνες

Η ανασκαφή αυτή, που ξεκίνησε το 2021, αποτελεί μέρος ενός έργου διατήρησης για τη μετατροπή του kirk σε χώρο πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης, Jenna Dittmar και Marc Oxenham, έχουν ήδη μελετήσει σκελετικά κατάλοιπα από θύματα του «Μαύρου Θανάτου», που μπορεί να προσφέρουν περαιτέρω στοιχεία για την υγειονομική κατάσταση της εποχής. Η ανακάλυψη αυτή επιβεβαιώνει ότι η οδοντιατρική φροντίδα είχε εξελιχθεί σε σημαντικό βαθμό κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, αν και η πρόσβαση σε αυτήν παρέμενε προνόμιο των εύπορων.